Bloedluis in het kippenhok bestrijden

Bloedluis in het kippenhok bestrijden lukt alleen als je het probleem op de juiste plek aanpakt, en dat is niet bij de kippen maar in het hout. Bloedluis leeft in de kieren van het hok en komt er 's nachts uit om te eten. Wie alleen de dieren behandelt en het hok laat zoals het is, heeft binnen twee weken hetzelfde probleem terug. In dit artikel lees je hoe je bloedluis herkent, hoe je een hok grondig aanpakt en welke eigenschappen van een hok het probleem structureel kleiner maken.

Voor de behandeling van de kippen zelf en voor middelen die op of bij de dieren worden gebruikt, ga je naar de dierenarts. Dit artikel gaat over het hok.

Waarom bloedluis in kieren zit

Bloedluis, ook wel vogelmijt genoemd, verblijft niet permanent op de kip. De mijten schuilen overdag in naden, spleten, schroefgaten en onder de uiteinden van de zitstok. Zodra het donker is en de kippen op stok zitten, kruipen ze eruit, zuigen bloed en verdwijnen weer in het hout. Daarom vind je met een controle bij daglicht op de kippen vaak niets, terwijl het hok vol zit.

Warm weer versnelt de cyclus flink: in de zomer kan een kleine populatie binnen enkele weken uitgroeien tot een plaag. Andersom houdt bloedluis het lang vol zonder voedsel, dus een hok een paar weken leeg laten staan lost het niet op.

Bloedluis herkennen

Controleer 's avonds in het donker met een zaklamp, ongeveer een uur nadat de kippen op stok zijn. Waar je moet kijken:

• De uiteinden van de zitstok en de gaten of beugels waarin de stok ligt. Dit is bijna altijd de eerste plek.
• Naden en hoeken in de wanden, achter latten en langs de dakrand.
• Onder en achter het legnest, en in het nestmateriaal.
• Schroefgaten en spijkerkoppen, en de spleet tussen twee planken.

Wat je ziet: kleine grijswitte tot rode puntjes die bewegen, vaak in clusters, met daarnaast een grijzig poederig laagje van huidjes en uitwerpselen. Mijten die net gegeten hebben zijn donkerrood. Andere signalen zijn kleine bloedvlekjes op de eieren of op de zitstok, en kippen die 's avonds niet naar binnen willen en liever buiten blijven slapen. Dat laatste is een sterk signaal: kippen mijden een hok dat 's nachts onrustig is. Zie je bij de dieren zelf bleke kammen, gewichtsverlies of wonden, bel dan de dierenarts.

Het hok grondig aanpakken

Doe dit op een droge, warme dag, want het hok moet daarna volledig kunnen drogen. Trek werkkleding aan en gebruik handschoenen en een stofmasker.

• Maak het hok helemaal leeg. Zet de kippen in de ren. Haal zitstok, bodemplaat en legnest eruit als dat kan.
• Verwijder al het strooisel en nestmateriaal. Direct in een dichte zak en bij het restafval, niet op de composthoop en niet in de groenbak.
• Krab eerst droog uit. Ga met een schraper of plamuurmes langs alle naden, hoeken en schroefgaten. Dit haalt de meeste mijten en eipakketjes weg. Nat werken zonder eerst te schrapen smeert het vooral uit.
• Spuit het hok daarna uit met heet water en een sopje, met extra aandacht voor de kieren. Behandel de zitstok en de bodemplaat apart, buiten het hok.
• Laat het hok volledig drogen. Deuren en luiken open, zo veel zon als mogelijk. Vochtig hout met nieuw strooisel erin is precies de situatie die je wilde voorkomen.
• Behandel de kieren. Gebruik alleen middelen die in Nederland zijn toegelaten voor gebruik in dierverblijven en houd je aan het label, ook voor de wachttijd voordat de kippen erin mogen.
• Dicht de kieren die je niet nodig hebt. Naden vullen, losse latten vastzetten, oude schroefgaten dichtmaken. Elke kier die verdwijnt is een schuilplaats minder.
• Herhaal de behandeling. Eieren die je hebt gemist komen later alsnog uit. Eén ronde is bijna nooit genoeg.

Vergeet de omgeving niet. Zit het hok tegen een schutting of een schuurwand, controleer dan ook die naden.

Welke hokeigenschappen het probleem kleiner maken

Een hok bepaalt voor een groot deel hoeveel werk bloedluis je kost. Waar je op let, of dat nu bij een nieuw hok is of bij een verbouwing:

• Uitneembare bodemplaat. Je kunt het hok in één keer leegmaken en de plaat buiten schrobben.
• Glad afgewerkt hout aan de binnenkant. Geschaafd hout heeft minder schuilplekken dan ruw zaaghout.
• Weinig naden en geen dubbele wanden. Isolatiepanelen en dubbele beschotten geven een onbereikbare ruimte waar je nooit meer bij komt.
• Goed uitspuitbaar en snel droog. Een hok op poten met flinke ventilatie droogt na het schoonmaken binnen een dag.
• Losneembare zitstok en een ruime deur. Als je nergens bij kunt, wordt de grote schoonmaak elke keer uitgesteld.

Die punten zitten niet vanzelf in elk hok. In het assortiment kippenhokken zijn ze bij de meeste modellen wel het uitgangspunt: uitneembare bodemplaten, ruime deuren en hout dat je kunt uitspuiten. Bouw je zelf, houd dan bij het ontwerp al rekening met schoonmaken.

Kort samengevat

Bloedluis zit in het hok, niet op de kip. Controleer 's avonds met een zaklamp bij de uiteinden van de zitstok, maak het hok volledig leeg, krab eerst droog uit en spuit daarna uit, laat het volledig drogen en behandel de kieren met een toegelaten middel. Herhaal de behandeling daarna nog een keer. Kies of bouw daarna een hok met een uitneembare bodemplaat, glad hout en zo weinig naden mogelijk. Voor de dieren zelf is de dierenarts aan zet.